آزمایش کبد چرب چیست؟ + تفسیر نتایج
افراد مختلف میتوانند به بیماریهای کبد مبتلا شوند اما در این میان عواملی وجود دارند که احتمال ابتلا را بیشتر خواهد کرد. برخی از این فاکتورها مانند بیماریهای ژنتیکی و خود ایمنی به نحوی خارج از کنترل انسان هستند. این در حالی است که با محافظت بدن از سایر موارد میتوان احتمال خطر بیماریهای کبدی را کاهش داد. آزمایش کبد چرب به تشخیص این بیماری خاموش کمک میکند. اگر قصد دارید به تشخیص کبد چرب در خانه بپردازید، ادامه مطالب را دنبال کنید.
آزمایشهای کبد چرب چیست؟
در حالت عادی، کبد حاوی مقادیری چربی است که بیش از ۵ الی ۶ درصد آن را چربیهای غیر طبیعی تشکیل دادهاند. کبد چرب زمانی رخ میدهد که بیش از ۱۰ درصد وزن کبد را بافت و سلولهای چربی تشکیل داده باشند. وجود چربیهای اضافی باعث به وجود آمدن التهاب در آن میشوند. آلانین آمینوترانسفراز یا همان ALT که با نام آزمایش کبد چرب شناخته میشود به تشخیص کبد ملتهب کمک میکند.
دو دلیل عمده برای کبد چرب وجود دارد:
۱. مصرف بیش از اندازه مشروبات الکلی
۲. متابولیسم غیرطبیعی اتفاق افتاده در بدن که خود را با بیماریهای مختلف مانند چاقی، کلسترول بالا نشان میدهد.
برای شناسایی کبد چرب، پزشک معالج آزمایشهای مختلفی را تجویز میکند تا بتواند نوع بیماری را تشخیص داده و شیوه درمان را انتخاب کند.
۱. آزمایش بیلی روبین
بیلی روبین چیست؟ آنزیم ترشح شده در کبد است که در صورت عدم پردازش آن توسط کبد، زردی چشم و پوست رخ خواهد داد. میزان نرمال آن در خون بین ۰ الی ۳/۰ میلی گرم در دسی لیتر است.
۲. آزمایش آلبومین
آلبومین از جمله پروتئینهای پلاسمای خون هستند. بالا و پایین شدن سطح این ماده در بدن موجب ایجاد اختلالات کبدی و کلیوی میشود. محدوده نرمال و طبیعی آلبومین در خون بین ۵/۳ الی ۴/۵ گرم در دسی لیتر است.
۳. آزمایش کلسیم
این آزمایش مقدار کلسیم خون را اندازهگیری میکند که سطح خارج از محدوده نرمال این ماده معدنی باعث بروز بیماریهای جدی مانند مشکلات استخوانی، ناراحتیهای تیروئید و اختلالات کلیوی میشود. کلسیم موجب افزایش عملکرد اعصاب، ماهیچهها و قلب میشود. مقدار کلسیم طبیعی در بدن بین ۹ الی ۵/۱۰ میلی گرم در دسی لیتر است.
۴. آزمایش زمان انعقاد خون
آزمایش Bleeding Time به بررسی زمان لخته شدن خون میپردازد. هنگام جراحت یا بریدگی بر روی پوست، لخته شدن از خونریزی بیش از اندازه جلوگیری میکند. این در حالی است که خون در رگها باید جریان داشته باشند در صورتی که لخته وارد رگها شود با کمک جریان خون وارد ریهها، قلب و مغز شده و در نهایت منجر به سکته قلبی و مغزی میشود.
علاوه بر این، به منظور اندازهگیری پروتئینهای انعقادی و نحوه عملکرد آنها استفاده میشود. بیماری کبد چرب باعث بروز مشکلات انعقادی میشود که با کمک آزمایش Bleeding Time قابل تشخیص خواهد بود.
۵. آزمایش قند ناشتا
آزمایش قند ناشتا یا FBS با هدف اندازهگیری قند خون در بدن به شناسایی بیماری مانند دیابت میپردازد. سطح نرمال آن با توجه سن فرد بیمار در محدوده ۷۰ الی ۱۰۵ میلی گرم در دسی لیتر است. علائمی مانند تشنگی مدام، تکرر ادرار، خشکی دهان، احساس درد شکم و دیر بهبود پیدا کردن زخمها از جمله نشانههای قند بالای خون است. این عامل میتواند دلیلی برای بروز بیماری کبدی مانند کبد چرب به شمار میرود.
۶. آزمایش HbA1C
اندازهگیری میانگین قند خون با آزمایش HbA1c انجام میشود تا بیماری مانند دیابت تشخیص داده شود. افرادی که در گروههای پر خطر وجود دارند میزان ابتلای آنها به بیماریهای حاصل از قند خون بالا، افزایش پیدا خواهد کرد. سطح نرمال HbA1c بین ۷/۴ الی ۵/۸ است.
۷. سنجش میزان سطح چربی خون
این آزمایش با اندازهگیری دو فاکتور LDL و HDL انجام میشود. هر دو پارامتر از لیپوپروتئینهای لازم برای جابجایی کلسترول در بدن است که با هدف اندازهگیری چربی خون مورد بررسی قرار خواهند گرفت. افزایش چربی خون باعث بیشتر شدن احتمال ابتلا به ناراحتیهای قلبی میشود. درد ناحیه قفسه سینه، حالت تهوع و استفراغ، تنگی نفس و احساس ضعف و خستگی شدید از علائم بالا رفتن چربی خون به شمار میآیند.
محدوده نرمال آنها به ترتیب در پارامتر LDL کمتر از ۱۳۰ میلی گرم در دسی لیتر و فاکتور HDL بیشتر از ۴۰ میلی گرم در دسی لیتر خواهد بود.
چرا انجام آزمایش کبد چرب مهم است؟
با توجه به اینکه کبد یکی از اندامهای ضروری بدن برای انجام عملکردهای مهم و حیاتی بدن است، در صورت مشاهده هرگونه علائم مبنی بر بروز کبد چرب لازم است تا فرد به پزشک مراجعه کند. از طرفی کبد دارای وظایف متعددی مانند وارد زیر در بدن است:
- تسهیل در هضم غذا
- ساخت پروتئین برای بدن
- ذخیرهسازی آهن
- تبدیل مواد مغذی به انرژی
- تولید موادی برای التیام زخمها و پیشگیری از تولید لخته خون
- تولید فاکتورهای ایمنی و افزایش مقاومت بدن در برابر عفونتها، باکتریها و ویروسها
آیا آزمایشهای کبد چرب به ناشتایی نیاز دارد؟
با توجه به اینکه برای شناسایی کبد چرب، تستهای مختلفی انجام میشود. ناشتا بودن یا نبودن برای انجام آزمایش کبد چرب را ضمن مشورت با پزشک خود دریافت کنید.
علائم اختصاری کبد چرب در آزمایش چیست؟
در برخی موارد بیماریهای کبدی مانند هپاتیت ویروسی، مصرف برخی از داروها از جمله استروئیدها، بارداری و استفاده از شیمی درمانی برای برطرف کردن سرطانها میتوانند از علل ایجاد کبد چرب به حساب آیند. معمولاً در نوع کبد الکلی هیچ نشانهای وجود ندارد اما در کبد غیر الکلی به علت وارد شدن آسیبهای شدید و جدی به کبد ممکن است با علائمی مانند موارد زیر خود را نشان دهد:
- کاهش اشتها و وزن ناگهانی
- احساس ضعف و خستگی شدید
- حالت تهوع و استفراغ
- بروز زردی در چشم و پوست
- متورم شدن دست و پاها در اثر تجمع مایع
- بروز مشکل در تمرکز
- بزرگ شدن سینه در مردان
- ایجاد اختلال در پریودی زنان
- بروز تغییر رنگ در ادرار (تیره شدن) و مدفوع (روشن شدن)
تفسیر آزمایشهای مرتبط با کبد چرب
نتایج به دست آمده از آزمایشهای کبد چرب کمک میکند تا فرد بتواند از وضعیت سلامتی خود آگاهی پیدا کند. تفسیر آزمایش توسط پزشک بر اساس مواردی مانند سن، جنسیت، داروهای مصرفی، وضعیت سلامتی عمومی و... بستگی دارد.
هومکا و انجام آزمایش کبد چرب در منزل!
تشخیص کبد چرب در خانه را با سامانه هومکا تجربه کنید. با استفاده از سامانه خدمات آزمایشی، درمانی و مراقبتی هومکا میتوانید ضمن دریافت مشاوره رایگان از کارشناسان سلامت و دریافت پاسخ سؤالات خود، درخواست آزمایش آنلاین را ثبت کنید. پلتفرم هومکا با آزمایشگاههای معتبر در استان تهران و شهرهای قزوین، کرج، قم، آمل، شیراز، اصفهان، اهواز، تبریز، مشهد و رشت طرف قرارداد است. تحت پوشش قرار دادن انواع بیمههای پایه و تکمیلی این سامانه کمک به صرفهجویی در هزینهها خواهد شد. برای برقراری ارتباط میتوانید به سایت www.homeca.ir مراجعه کرده و یا با شماره ۰۲۱۶۷۳۷۱ تماس بگیرید.
تجربه یا اصلاحی برای این راهنما دارید؟
اگر قیمت، مسیر، قانون ویزا، ساعت کاری یا تجربه سفر تازهای دارید، همینجا بفرستید. گزارشها ابتدا در پنل مدیریت بررسی میشوند و اگر اسپم، تبلیغ، توهین، موضوع سیاسی یا اطلاعات حساس نداشته باشند، میتوانند با نام شما به غنیتر شدن همین راهنما کمک کنند.